October 14, 2026

Buddhist Bharat

Buddhism In India

तेलंगणातील ऐतिहासिक नेलाकोंडापल्ली बौद्ध स्थळाचा कायापालट; जागतिक पर्यटन केंद्र बनवण्यासाठी ४.२६ कोटी रुपयांची तरतूद

नवी दिल्ली / हैदराबाद: तेलंगणातील खम्मम जिल्ह्यातील ऐतिहासिक आणि प्राचीन नेलाकोंडापल्ली (Nelakondapalli) बौद्ध स्थळाचा विकास आता जागतिक दर्जाचे वारसा आणि पर्यटन केंद्र (Heritage and Tourism Hub) म्हणून केला जाणार आहे. या प्रकल्पांतर्गत देशातील टॉप तीन बौद्ध केंद्रांमध्ये या स्थळाचा समावेश करण्याचे उद्दिष्ट ठेवण्यात आले असून, यासाठी एकूण ४.२६ कोटी रुपयांचा निधी मंजूर करण्यात आला आहे.

सर्वसमावेशक विकास आराखडा खम्मम जिल्ह्याचे कलेक्टर दिवाकर टी. एस. यांनी या प्रकल्पाच्या संदर्भात माहिती देताना सांगितले की, नेलाकोंडापल्ली येथील प्राचीन बौद्ध महास्तूपाचे जतन, संवर्धन आणि पुनरुत्थान करण्यासाठी एक सर्वसमावेशक कृती आराखडा तयार करण्यात आला आहे. या ऐतिहासिक स्थळाचे महत्त्व टिकवून ठेवून, जगभरातून येणाऱ्या बौद्ध अनुयायांसाठी व पर्यटकांसाठी येथे उत्तम सुविधा उभारण्यात येणार आहेत.

या महत्त्वाच्या बैठकीला वारसा विभाग (Department of Heritage), तेलंगणा राज्य पर्यटन विकास महामंडळ (TGTDC) चे अधिकारी, पुरातत्त्व व पर्यटन तज्ज्ञ तसेच भारत, कंबोडिया आणि थायलंड येथील बौद्ध भिक्षू उपस्थित होते. बौद्ध परंपरांमधील तज्ज्ञांचा समावेश असलेली एक विशेष कोअर समिती देखील स्थापन करण्यात आली आहे.

निधीचा नेमका कसा होणार वापर? या प्रकल्पांतर्गत पर्यटन मंत्री आणि अधिकाऱ्यांनी दिलेल्या माहितीनुसार:

  • पर्यटन पायाभूत सुविधा: तेलंगणा राज्य पर्यटन विकास महामंडळांतर्गत (TGTDC) सुमारे २.५० कोटी रुपये खर्च करून पर्यटन सुविधा विकसित केल्या जातील.

  • संवर्धन आणि पुनरुत्थान: प्राचीन बौद्ध विहारांचे आणि संबंधित वास्तूंचे वैज्ञानिक पद्धतीने जतन व संवर्धन करण्यासाठी १..७६ कोटी रुपये खर्च केले जाणार आहेत. मूळ वास्तुकला आणि ऐतिहासिक महत्त्व कायम राखत या कामांना प्राधान्य दिले जाईल.

येत्या १८ महिन्यांत हे काम पूर्ण करून नेलाकोंडापल्लीला एक प्रमुख जागतिक बौद्ध केंद्र बनवण्याचे सरकारचे ध्येय आहे. या माध्यमातून भगवान बुद्धांचे शांती, करुणा आणि भाईचारा हा संदेश जगभरात पोहोचवण्यास मदत होईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात येत आहे.