म्यानमारमधील लोकशाहीवादी सशस्त्र गट आणि वांशिक सशस्त्र गटांना लक्ष्य करणाऱ्या वारंवार होणाऱ्या आणि प्राणघातक हवाई हल्ल्यांच्या मालिकेतील ही सर्वात अलीकडील घटना आहे.
एका विरोधी गटाच्या आणि स्थानिक रहिवाशाच्या हवाल्याने ‘एपी’ (AP) या वृत्तसंस्थेने दिलेल्या माहितीनुसार, शुक्रवारी म्यानमारच्या लष्कराने देशाच्या मध्यवर्ती भागातील सागाइंग (Sagaing) प्रदेशातील एका बौद्ध मठावर हवाई हल्ला केला. या हल्ल्यात आठवडाभर चालणाऱ्या ध्यानधारणेच्या शिबिरात सहभागी झालेले १४ लोक मारले गेले.
देशातील लोकशाहीवादी सशस्त्र गट आणि वांशिक सशस्त्र गटांना लक्ष्य करणाऱ्या वारंवार होणाऱ्या आणि प्राणघातक हवाई हल्ल्यांच्या मालिकेतील ही सर्वात अलीकडील घटना आहे. या हल्ल्यांमध्ये अनेकदा सामान्य नागरिकांना जीव गमवावा लागतो.
‘सीडीएसओएम’ (CDSOM – म्याउंग टाउनशिपची नागरी संरक्षण आणि सुरक्षा संघटना) चे प्रवक्ते ‘न्वे ऊ’ (Nway Oo) यांनी दिलेल्या माहितीनुसार, हा हल्ला शुक्रवारी सकाळी ९ वाजता मंडाले (देशातील दुसरे सर्वात मोठे शहर) पासून पश्चिमेकडे सुमारे ७५ किलोमीटर (४५ मैल) अंतरावर असलेल्या म्याउंग (Myaung) टाउनशिपमधील ‘स्वेले ओ’ (Swel Le Oh) गावात झाला.
‘न्वे ऊ’ यांनी सांगितले की, एका लढाऊ विमानाने गावातील मठाच्या आवारात बॉम्ब टाकल्याने तीन महिलांसह १४ जण ठार झाले आणि २० जण जखमी झाले.
स्थानिक ग्रामस्थाच्या हवाल्याने ‘एपी’च्या अहवालात म्हटले आहे की, लढाऊ विमानाने १५ मिनिटांच्या अंतराने दोन बॉम्ब टाकले. दुसऱ्या बॉम्बमुळे मठाजवळील एका घराचे नुकसान झाले; या घरात ‘बौद्ध लेन्ट’ (बौद्ध उपवास/व्रत काळ) दरम्यान आठवडाभराच्या शिबिरासाठी १०० हून अधिक लोक जमले होते.
हवाई हल्ल्यात आपल्या नातेवाईकाला गमावलेल्या एका ग्रामस्थाने सांगितले की, मृतांचे मृतदेह दफन केल्यानंतर लोकांनी जवळच्या वस्तीकडे (समुदायाकडे) आश्रय घेतला.
म्यानमारचे लष्कर नागरिकांना ‘जाणीवपूर्वक’ लक्ष्य करत असल्याचे संयुक्त राष्ट्रांच्या अहवालात नमूद
संयुक्त राष्ट्रांच्या मानवाधिकार परिषदेने नियुक्त केलेल्या तपासकर्त्यांच्या मते, म्यानमारच्या लष्कराने नागरिकांवर जाणीवपूर्वक हल्ले करण्याची सातत्यपूर्ण मोहीम राबवली आहे. यामध्ये घरे, शाळा आणि विस्थापितांच्या छावण्यांवर केलेले हवाई हल्ले, तसेच मनमानी अटकेचे सत्र, छळ आणि लैंगिक हिंसाचार यांचा समावेश आहे.
हे निष्कर्ष ‘इंडिपेंडंट इन्व्हेस्टिगेटिव्ह मेकॅनिझम फॉर म्यानमार’ (IIMM) च्या वार्षिक अहवालातून समोर आले आहेत. हा अहवाल गेल्या मंगळवारी प्रकाशित झाला असून, यात जुलै २०२५ ते जून २०२६ या कालावधीतील घडामोडींचा आढावा घेण्यात आला आहे.
या यंत्रणेचे प्रमुख निकोलस कौमजियन म्हणाले, “म्यानमारमध्ये सुरू असलेल्या मानवी दुर्दशेच्या पार्श्वभूमीवर, आम्ही ज्या गोष्टींवर विशेष लक्ष केंद्रित करत आहोत, त्यापैकी एक म्हणजे विविध समुदायांवर होणारे हवाई हल्ले… आम्ही लष्कराची कमांड स्ट्रक्चर (आदेश देण्याची रचना) आणि अशा हवाई हल्ल्यांसाठी आदेश कसे दिले जातात, याचा अभ्यास करत आहोत.”
“विशेषतः, अनेक हवाई हल्ले शाळांना लक्ष्य करून केले जात आहेत. या हवाई हल्ल्यांमध्ये अनेकदा मुले बळी ठरतात; तसेच रुग्णालयांनाही लक्ष्य केले जाते. त्यामुळे, असे हल्ले कुठे झाले आणि त्यासाठी कोणत्या प्रकारची शस्त्रास्त्रे वापरली गेली, याचे पुरावे आमची टीम गोळा करत आहे.”
फेब्रुवारी २०२१ मध्ये लष्कराने सत्ता हाती घेतल्यानंतर म्यानमार संघर्षाच्या खाईत लोटला गेला आहे. लष्कराने यादरम्यान नागरी सरकार उलथून टाकले आणि राष्ट्राध्यक्ष विन मिंट व स्टेट कौन्सेलर आंग सान सू की यांच्यासह अनेक बड्या नेत्यांना अटक केली.
या सत्तापालटामुळे देशभर निदर्शने झाली आणि त्यानंतर सशस्त्र प्रतिकार चळवळी सुरू झाल्या; या चळवळींचे आता या विखुरलेल्या देशातील मोठ्या भूभागावर नियंत्रण आहे.
More Stories
‘विकसित भारत २०४७’ साठी बौद्ध मूल्ये आणि आधुनिक विज्ञान महत्त्वाचे: हिमाचलचे राज्यपाल
दलाई लामा लडाखमध्ये परतले; भारताचा हिमालयीन बौद्ध वारसा आणि संबंध अधिक दृढ होतील
व्हॅटिकनचा ‘वेसाक’ संदेश: बौद्ध आणि ख्रिश्चनांना “शांततेचे शिल्पकार” बनण्याचे आवाहन